PIERWSZA POMOC W SAUNIE

KILKA PROSTYCH ZASAD UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY, W PRZYPADKU POGORSZENIA SIĘ SAMOPOCZUCIA PODCZAS WIZYTY W SAUNIE.

Udzielanie pierwszej pomocy w saunie – co każdy powinien o tym wiedzieć.

Być może powiesz, że lepiej nie myśleć w saunie o problemach, ale lepiej być przygotowanym do różnych nieoczekiwanych sytuacji. Przytoczone informacje odnoszą się do wiedzy z kategorii „Każdy powinien to wiedzieć”. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zapamiętaj jego kluczowe punkty: możliwe, że jeśli nie ty osobiście, to ktoś z twojego otoczenia, w bani lub saunie, będzie potrzebował twojej pomocy. Prosimy nie traktować opublikowanych tu informacji jako swego rodzaju horroru. Opisane sytuacje nie są powszechne. Ale jednak gdzieś, z kimś mogą się wydarzyć.

POMOC PRZY UDARZE CIEPLNYM W SAUNIE
Udar cieplny jest to niebezpieczny stan występujący z powodu przegrzania organizmu. Przegrzanie to prowadzi do zaburzenia czynności ośrodkowego układu nerwowego, oraz innych układów fizjologicznych. W większości przypadków udar cieplny staje się naturalnym skutkiem nadmiernego nagrzania pomieszczenia sauny i niewłaściwego nagrzewania ciała.

Objawy:
Podwyższona temperatura ciała, skóra mocno zaczerwieniona, gorąca, drgawki, ból głowy, zawroty głowy, uczucie ciężkości w głowie, nudności i wymioty, szybki oddech, utrata przytomności.

Pierwsza pomoc:
W przypadku wystąpienia powyższych objawów, należy natychmiast opuścić saunę, zająć pozycję poziomą i próbować stopniowo (w żadnym wypadku nagle!) obniżać temperaturę ciała. Zapewnić spokój, dać dużo picia, zrobić mokry okład, skropić tułów i kończyny letnią (nie zimną!) wodą i wachlować. Udar cieplny jest o wiele bardziej niebezpiecznym stanem niż omdlenie. W związku z tym, poszkodowany będzie potrzebował wykwalifikowanej pomocy medycznej, więc należy wezwać karetkę.

POMOC PRZY OMDLENIU W BANI
Omdlenie jest konsekwencją gwałtownego odpływu krwi od mózgu. Przykład: po długim grzaniu, człowiek nagle podnosi się z półki, a krew natychmiast odpływa od głowy.

Objawy:
Objawami mogą być zawroty głowy, zaburzenia słuchu, wzroku, osłabienie, nudności, bladość. W przypadku wystąpienia takich objawów zaleca się przyjęcie pozycji siedzącej lub leżącej, oraz wykonanie kilku głębokich wdechów i wydechów. Zwiększy to szybkość przepływu krwi, dzięki czemu mózg otrzyma dodatkową jej ilość.

Pierwsza pomoc:
Jeśli jednak doszło do omdlenia, poszkodowanego należy wynieść z sauny do chłodnego miejsca, położyć na plecach i unieść nogi tak, aby krew płynęła w kierunku mózgu. Przetrzeć twarz chłodnym ręcznikiem. W większości przypadków powyższe działania są wystarczające. Przy zwykłym omdleniu, dzięki powyższym działaniom poszkodowany odzyskuje zmysły, w ciągu pięciu minut. Jeśli tak się nie stanie (poszkodowany nie odzyska przytomności), prawdopodobnie jest to poważniejsze powikłanie bądź choroba: ciężki udar cieplny, incydent mózgowo-naczyniowy (udar mózgu), śpiączka cukrzycowa czy inne stany zagrażające życiu. W takim przypadku poszkodowany powinien mieć zapewniony spokój do czasu przybycia specjalistów zdolnych zapewnić wykwalifikowaną opiekę medyczną. Jeśli osoba jest nieprzytomna, trzeba ułożyć ją w pozycji bocznej ustalonej i sprawdzać czynności życiowe (oddech) w oczekiwaniu na przyjazd karetki.

POMOC PRZY OPARZENIACH W BANI LUB SAUNIE
W ciepłych pomieszczeniach zawsze jest dużo gorącej pary i gorącej wody. Najbardziej niebezpiecznym miejscem jest piec. Nieostrożne działania ze strony odwiedzających saunę mogą doprowadzić do oparzeń termicznych. Jak pokazuje praktyka, o pomoc najczęściej zwracają się saunowicze z oparzeniami I lub II stopnia. Są to oparzenia, w których nie dochodzi do uszkodzenia głębokich warstw skóry.

Pierwsza pomoc:
W przypadku oparzenia należy opuścić saunę i jak najszybciej włożyć sparzony obszar pod chłodną bieżącą wodę, schładzać przez minimum 15 min. Jeśli nie powstaną pęcherze, można nałożyć Pantenol i jałowy suchy opatrunek. Jeśli na skórze pojawią się pęcherze, nie należy ich przekłuwać ani nakładać Pantenolu, ale po schłodzeniu nałożyć suchy jałowy opatrunek i udać się do lekarza. W obu przypadkach należy podać lek przeciwbólowy (ibuprofen lub paracetamol). Poważne oparzenia wymagają wykwalifikowanej pomocy medycznej. W przypadku rozległych oparzeń lub jeśli stan poszkodowanej osoby się pogarsza (lub są pęcherze), należy wezwać karetkę i w oczekiwaniu na jej przyjazd chronić organizm przed wyziębieniem. Można podać lek przeciwbólowy (ibuprom/paracetamol).

POMOC W PRZYPADKU ZATRUCIA TLENKIEM WĘGLA W SAUNIE
Zatrucie tlenkiem węgla (czad) może mieć miejsce w przypadku, gdy używany jest piec opalany drewnem, a system wentylacji jest zorganizowany w nieodpowiedni sposób. W związku z tym, „dopływ” świeżego powietrza do bani powinien być zawsze otwarty. Nawet jeżeli uważasz, że jeżeli zamkniesz „dopływ” powietrza do bani, to będzie lepiej, to i tak nie należy tego robić.

Objawy:
Pierwotnymi objawami zatrucia tlenkiem węgla są: ból i zawroty głowy, kołatanie serca, osłabienie, nudności, szum w uszach, ból głowy, wymioty. W przypadku wystąpienia takich objawów należy opuścić saunę i wyjść na świeże powietrze.

Pierwsza pomoc:
W przypadku podejrzenia zatrucia tlenkiem węgla należy bezwzględnie wezwać karetkę, która m.in. w odpowiedni sposób poda poszkodowanemu tlen. W oczekiwaniu na karetkę trzeba poszkodowanego osuszyć, chronić przed wychłodzeniem, a jeśli jest nieprzytomny, ułożyć w pozycji bocznej ustalonej.

POMOC PRZY KRWAWIENIU Z NOSA PODCZAS POBYTU W SAUNIE
Podatne na krwawienie z nosa są osoby ze zwiększonym ciśnieniem oraz kruchymi naczyniami krwionośnymi. Podwyższona temperatura w saunie może wywoływać krwawienie. W związku z tym należy opuścić ciepłe pomieszczenie i udać się do chłodniejszego miejsca. Tam należy troszeczkę pochylić głowę do przodu i ścisnąć skrzydełka nosa. Można przyłożyć zimny okład na kark i nasadę nosa. Nie należy kontynuować zabiegów cieplnych. W razie trudności z zahamowaniem krwawienia można włożyć do nosa zwinięty w rulon gazik i udać się do lekarza.

JAK POSTĘPOWAĆ JEŻELI W SAUNIE ZACZYNA BOLEĆ CIĘ SERCE
Pomoc w przypadku wystąpienia bólu w okolicy serca.

Ból w okolicy serca jest poważnym sygnałem!
• Należy natychmiast opuścić gorące pomieszczenie i położyć się na plecach.
• Jeśli ból nie ustąpi w ciągu 10 minut, należy koniecznie wzywać pogotowie – samoistne ustąpienie objawów już nie nastąpi.
• Nawet jeżeli ból ustąpił, następnego dnia obowiązkowo należy zrobić EKG i pokazać je lekarzowi. Należy zapytać lekarza czy możesz korzystać z kąpieli cieplnych.

SAUNA POSIADA MOC UZDRAWIAJĄCĄ CAŁY NASZ ORGANIZM I NALEŻY WIEDZIEĆ JAK POPRAWNIE KORZYSTAĆ Z TEJ MOCY, ABY SIĘ NIĄ NIE SPARZYĆ

Na zakończenie. Jeżeli zamierzasz skorzystać z sauny, czy to sam czy w towarzystwie (lepiej korzystać w ten sposób), należy wiedzieć jak udzielić pierwszej pomocy w przypadku kiedy jest ona potrzebna. Często, z powodu niewiedzy na temat tego, jak się wydaje na pierwszy rzut oka, drobiazgu, (choć wcale nie jest to drobiazg), nie będziemy w stanie pomóc człowiekowi.
Niech wszystko, co zostało napisane powyżej, służy wyłącznie pomocy. Na koniec należy dodać, że jeżeli zachowasz umiar, a kąpiele cieplne nie są Ci przeciwwskazane, odwiedzenie bani przyniesie Ci zdrowie, czystość i radość.
Pamiętaj, że podstawowym 'narzędziem’ do udzielenia pomocy przy trudnych przypadkach w saunie jest… naładowany telefon komórkowy oraz dobrze wytyczona droga dla karetki (oznakowanie). W dzisiejszych czasach nie ma już wymówki pt. 'nie miałem jak zadzwonić po pomoc’.

--------------------------------------------------------
O AUTORACH:
Źródło oryginału: Mobiba.
Tłumaczenie: Aleksander Sztanuchin z Wieniki i Ręczniki
Opracowanie i dostosowanie do polskich wytycznych medycznych: lek. Anna Drapella & Bolesław Drapella z www.SaunowyStaw.pl

Aktualności

Informacja na temat terminu XI Walnego Zebrania Członków P...
17 04 2026 - Kamil Świątek

Działając na podstawie Rozdz. IV ust. 20 pkt 11 Statutu Polskiego Towarzystwa Saunoweg, Zarząd Polskiego Towarzystwa Saunowego ustala termin XI Walnego Zebrania Członków PTS na dzień 23.05.2026. Termin pierwszy: godz. 10:30 Termin drugi: godz. 11:00 [ ... ]

Aktualności saunoweZobacz więcej...
Szkolenia
10 12 2025 - Kamil Świątek

Polskie Towarzystwo Saunowe organizuje szkolenia, wykłady, kursy i warsztaty z zakresu wiedzy o poprawnym saunowaniu i kulturze saunowania, wiedzy o ceremoniach saunowych, oraz prowadzenia saunowych ceremonii zapachowych i opieki nad osobami korzystającymi [ ... ]

PortalZobacz więcej...
AROMATERAPIA W SAUNIE, czyli zapach wzmacniany ciepłem
28 09 2025 - Radosław Pawłowski

Zapachy, które nas otaczają, mogą posiadać niezwykłą moc. Potrafią „przenieść” nas w czasie, ożywić wspomnienia oraz pobudzić nasze zmysły. Ale czy wiesz, że zapachy mogą również działać terapeutycznie? To właśnie w aromaterapii tkwi magia zapachów, [ ... ]

Poradnik saunowyZobacz więcej...
SAUNOWANIE I MORSOWANIE, łączymy wszystko?, czy to ma sens...
28 09 2025 - Marcin Jastrzębski

Czy łączenie zabiegu w saunie z morsowaniem (i na odwrót) ma sens? Odpowiem krótko: to zależy co chcemy osiągnąć. Cele, jakich poszukujemy w tej tematyce: - zdrowotny (wytrzymałość, gimnastyka naczyń). Działamy tak, jak na przykład ja, ale w kolarstwie [ ... ]

Poradnik saunowyZobacz więcej...